Ukrayna Savaşı İçin Barış Umudu: Putin–ABD Heyeti Görüşmesinden Ne Çıktı?
ABD Başkanı Trump, özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’in Moskova’da Putin’le yaptığı görüşmenin “makul derecede iyi” geçtiğini açıkladı. ABD heyetinin izlenimine göre Putin savaşı bitirmek istiyor, ancak Ukrayna konusunda henüz hiçbir uzlaşma sağlanmadı. Kremlin, görüşmeleri “yararlı” bulsa da Amerikan önerilerinin bazılarını reddettiğini ve önemli konularda ciddi anlaşmazlıkların sürdüğünü duyurdu.
TRUMP: “PUTİN’LE GÖRÜŞME MAKUL DERECEDE İYİYDİ”
ABD Başkanı Donald Trump, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, özel elçisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner’in Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile “makul derecede iyi” bir toplantı gerçekleştirdiğini söyledi. Trump’a göre, ABD’li müzakereciler Putin’in “savaşı bitirmek istediği” yönünde bir izlenim edindi.
Trump, “Kremlin’in ne yaptığını bilmiyorum. Söyleyebileceğim tek şey, Putin’le makul derecede iyi bir görüşme yaptıkları. Ne çıkacağını göreceğiz. Bu savaş hiç başlamamalıydı.” dedi.
Trump, Witkoff ve Kushner ile Kremlin’deki görüşmenin ardından Salı gecesi konuştuğunu belirtti.
PUTİN’İN SAVAŞI SONLANDIRMA İSTEĞİNE DAİR İZLENİM
Trump, “O (Putin) savaşı bitirmek istiyor. Bizim heyetin izlenimi buydu.” dedi.
Ancak Trump, bu izlenimin doğruluğunun ancak zamanla anlaşılacağını vurguladı.
“Normal hayatına dönmek istiyor gibi görünüyor. ABD ile ticaret yapmak istiyor. Her hafta binlerce asker kaybetmek yerine daha istikrarlı bir düzen istiyor olabilir. Ama heyetimizin izlenimi, bir anlaşma yapmak istediği yönündeydi.” ifadelerini kullandı.
KREMLİN: “GÖRÜŞME YARARLIYDI, UZLAŞMA SAĞLANAMADI”
Kremlin, Witkoff ile yapılan görüşmeleri “yararlı” olarak nitelendirirken, Ukrayna konusunda herhangi bir uzlaşmaya varılmadığını açıkladı.Putin’in dış politika danışmanı Yuri Uşakov, toplantıda bazı konuda ilerleme olduğunu ancak diğer başlıklarda ciddi anlaşmazlıklar bulunduğunu söyledi.
Uşakov , “Bazı öneriler konusunda eleştirel, hatta olumsuz tavrımızı saklamadık. Buna rağmen çok faydalı bir görüşme oldu.” dedi.
UKRAYNA İLE GÖRÜŞMELER DEVAM EDECEK
Witkoff ve Kushner, Ukrayna Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Sekreteri Rustem Umerov’u Perşembe günü Miami’ye davet etti. Bu görüşmelerin amacının barış müzakerelerini ilerletmek olduğu belirtildi.
ABD ve Rusya tarafı, Moskova’daki görüşmelerin ayrıntılarını gizli tutuyor; her iki taraf da kapsamlı bir brifing vermeyi reddediyor. Bu durum, barış anlaşmasının henüz şekillenmediğini gösteriyor.
BARIŞ PLANI VE BELİRSİZLİKLER
Ukrayna’ya önce 28 maddelik bir barış planı sunulmuş, ardından bu taslak 19 maddeye indirilmişti. Rusya’ya hangi versiyonun iletildiği ise belirsiz.Uzmanlara göre barış planı iki kritik başlık etrafında dönüyor:
- Toprak tavizleri (Rusya’nın Donbas bölgesinden Ukrayna kuvvetlerinin çekilmesini istemesi)
- Güvenlik garantileri (Ukrayna’nın yeniden saldırıya uğramayacağına dair güvence arayışı)
Bu iki konuda taraflar hâlâ ciddi şekilde ayrışmış durumda.
RUBIO: “BAZI İLERLEMELER VAR AMA YETERLİ DEĞİL”
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Moskova’ya giden heyette yer almamasına rağmen Fox News’e yaptığı açıklamada şunları söyledi:
“Ateşkes konusunda bir miktar ilerleme sağlandı ancak hâlâ yeterince yakın değiliz.”
Rubio, Rusya’nın Ukrayna’nın Donbas’ın tamamından çekilmesini istemesini en büyük anlaşmazlık noktası olarak nitelendirdi.
“Ukrayna’nın güvenlik garantileri alması ve gelecekte yeniden saldırıya uğramamasının garanti edilmesi gerekiyor.” dedi.
Rubio ayrıca Trump’ın bu konuya çok zaman ayırdığını belirterek, “Dünyada iki tarafla da konuşup anlaşma sağlayabilecek tek lider Trump.” ifadelerini kullandı.
UZMANLARA GÖRE KREMLİN TAVİZE HAZIR DEĞİL
Demokrasiyi Savunma Vakfı’ndan John Hardie, Kremlin’in hâlâ Kiev’in kabul edebileceği seviyede taviz vermeye yanaşmadığını belirtti.
Hardie, “Kremlin masaya gelmeye istekli olmadığı sürece barış anlaşması zor. Washington’un Ukrayna ve müttefikleriyle birlikte Rusya üzerindeki baskıyı artırması gerekiyor.” dedi.
PUTİN’İN STRATEJİSİ: SÜRECİ UZATMAK
ABD Dış İlişkiler Konseyi Başkanı Michael Froman, Putin’in çıkarının süreci uzatmak olduğunu söyledi.Froman’a göre Putin, Batı ile yeniden entegrasyon, ticari anlaşmalar ve uluslararası ilişkilerin normalleşmesini konuşmak istiyor; ancak aynı anda Ukrayna’nın enerji altyapısını vurmaya ve sahada küçük kazanımlar elde etmeye devam ediyor.
SONUÇ: KISA VADEDE BARIŞ ZOR GÖRÜNÜYOR
Uzmanlar, görüşmelerin önemli olduğunu ancak kısa vadede kapsamlı bir barış anlaşmasına dönüşmesinin zor olduğunu düşünüyor. Tarafların temel konularda hâlâ ciddi görüş ayrılıkları olduğu vurgulanıyor.
Editör: Umut Sevdi Tangör (u.tangor@bikanal.com)